Tras os entullos hai vida

Reverter os efectos prexudiciais da actividade extractiva no medio e combater o paro en zonas tradicionalmente mineiras é posible. Así o demostran os habitantes de Tremor, localidade leonesa situada na comarca do Bierzo, inmersos nun proxecto de recuperación da paisaxe arrasada pola extracción de carbón a través da restauración ambiental das entulleiras. Coñecer de primeira man a iniciativa -posta en marcha pola Fundación Ciudad de la Energía– e trasladala a Galicia foi un dos obxectivos da última saída do Roteirríos, o programa de roteiros do Proxecto Ríos de Adega, que nesta edición centrouse en divulgar as experiencias de restauración fluvial existentes co reto de seguir avanzando na protección e mellora das nosas canles. Non puiden formar parte da expedición desta fin de semana (ler a crónica aquí) pero déixovos en forma de reportaxe o interesante proxecto do Ciuden.

Os traballos de restauración realízanse con arneses dado que as entulleiras a tratar teñen unha inclinación de 45 graos. Foto: Ciuden

A súa é unha historia de pobos irmáns unidos por un sentimento máis forte que a liña imaxinaria que separa a Galicia de León: o de séculos vivindo das entrañas dunhas montañas fértiles convertidas agora en lugares faltos de vida. Entulleiras, canles desvíados e bosques que xa non existen son algunhas das compoñentes da paisaxe que comparten comarcas mineiras como O Courel, Valdeorras ou O Bierzo, tras esgotar os recursos naturais explotados durante anos. Devolverlle a vida a estes terreos e a unhas poboacións altamente deprimidas tras a fin da actividade mineira xa é posible grazas a un proxecto piloto de restauración ambiental de entulleiras posto en marcha no Bierzo pola Fundación Ciudad de la Energía (Ciuden), fundación pública estatal na que interveñen ata tres ministerios -Industria, Ciencia e Innovación e Medio Ambiente-.

Dicir Bierzo en León é como falar aquí do Courel. A actividade extractiva -neste caso de carbón- das súas montañas deixou a súa pegada en máis de 800.000 hectáreas da cormarca mineira, o que representa unha cuarta parte da súa extensión total. Ata un total de 84 entulleiras clausuradas seguen sen restaurar por parte dunhas empresas que obviaron a súa obriga de restablecer a zona ó estado orixinal. A pequena vila de Tremor, no municipio de Higüeña, é un dos moitos lugares no que a extracción de mineral vai unida á esencia da súa xente. Cun alto índice de paro -rozando o 100% no colectivo feminino- e un solo improdutivo, as súas entulleiras abandonadas, cunha inclinación do 45%, foron as elixidas para poñer en marcha un proxecto co que garantir un futuro para a zona. Tras dous anos traballando, devolvéuselle a fertilidade ás oito hectáreas de solo inerte pertecente a dúas entulleiras grazas ó labor dos propios veciños, mudando a paisaxe e creando un impacto directo sobre vinte familias da vila.

“O obxectivo era crear solo fértil sobre unha superficie de entullo onde a natureza por si mesma non foi capaz de producir nada. Para iso, realízase unha semente con especies resistentes e autóctonas que, ademais de crear unha superficie fértil, deben atravesar o entullo para recuperar o solo orixinal “, explica o responsable da área de Aplicacións ambientais da Fundación Ciudad de la Energía e responsable do proxecto, Luis del Riego. Nunha primeira fase, levada a cabo en 2008, realizouse unha achega de abono -feito coa materia orgánica procedente da gandería e da agricultura da zona- e a semente. Na primavera do 2009, o 40% da superficie tratada contaba xa cunha cuberta vexetal, polo que se pasou a realizar correccións nalgunhas zonas e proceder a sementar 2.500 plantas. “Todos os cambios sobre o solo e a fauna están sendo monotorizados”, explica Del Riego quen se mostra moi satisfeito cos resultados.

Ademais da recuperación da paisaxe, esta iniciativa deu traballo á xente da zona que carecía de formación ou de experiencia previa e que agora son “especialistas en restauración ambiental”. As mulleres -colectivo historicamente discriminado na incorporación ó mercado laboral- foron un colectivo prioritario para que sexan o novo piar sobre o que se sustente a economía local. A forte implicación dos veciños deu lugar á creación este de­cembro dun Centro de formación de viveirismo e restauración ambiental, no que as veciñas pioneiras forman outras 40 persoas para continuar cun proxecto que lles devolveu a vida.

Advertisements

About rebecahermo

Pensa no Medio supón un punto e seguido ó traballo iniciado o Día do Medio natural de 2010 no blog Pensa en Verde, publicado no defunto Galicia Hoxe. A vida segue e faino nun planeta cada vez máis comprometido. Esta pretende ser unha pequena fiestra á esperanza. Benvidos a todos ós que vos asomedes a ela.
Estas entrada foi publicada en Reportaxes coas etiquetas , , , , . Ligazón permanente.

One Response to Tras os entullos hai vida

  1. Benvida! Voltas pola porta grande! Noraboa pola reciclaxe do blogue 🙂

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s